Statystyka od zera · Lekcja 28 z 31

Bootstrap: przedział ufności z własnych danych

W jednym zdaniu: Bootstrap szacuje, jak bardzo wynik zmieniałby się między próbami, losując ze zwracaniem z twoich własnych danych tysiące razy, co daje przedział ufności nawet tam, gdzie nie ma wzoru.

Pomysł

Przedział ufności (lekcja 9) potrzebuje wiedzy o tym, jak bardzo twój wynik by się chwiał, gdybyś wziął inną próbę. Dla średniej jest na to wzór, błąd standardowy. Dla wielu innych rzeczy (mediany, percentyla, ilorazu, czegokolwiek nietypowego) prostego wzoru nie ma.

Bootstrap obchodzi to sztuczką: traktuje twoją próbę jak zastępstwo całej populacji, losuje z niej mnóstwo nowych prób z twoich własnych danych i patrzy, jak bardzo wynik się między nimi różni. Ta zmienność to oszacowanie chwiania.

Dojazdy kuzyna Seby

Kuzyn Seba ma nową pracę i zmierzył pierwsze 15 dojazdów, w minutach: 22, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 33, 35, 38, 41, 47, 58, 75. 75 to dzień z zepsutym pociągiem.

Chce powiedzieć szefowi, ile dojazd „zwykle” trwa, z jakimś zakresem. Wujek Janusz mówi, żeby podać najgorszy dzień, „na wszelki wypadek”. Ciocia Grażyna mówi, że mediana to 31 minut, ale jak pewny może być po zaledwie 15 dniach?

Dane są prawoskośne (lekcja 26), więc mediana, 31, lepiej opisuje typowy dzień niż średnia, 36,3. Ale wzór z lekcji 9 jest dla średnich. Jak postawić zakres wokół mediany?

Jak działa bootstrap

Dlaczego ze zwracaniem? Bez tego każda nowa próba byłaby 15 dniami Seby w innej kolejności, z dokładnie tą samą medianą. Zwracanie wartości naśladuje losowanie świeżej próby z populacji, która wygląda jak jego dane.

Odpowiedź Seby

Zrobiliśmy 200 000 losowań. Mediany skupiły się wokół 30 i 31 i rozchodziły się od tego miejsca:

Mediana próbyUdział prób
27 albo mniej2,5%
28 do 3895%
41 albo więcej2,5%

Czyli 95% przedział dla typowego dojazdu Seby to mniej więcej 27 do 41 minut, ze środkiem w 31. Przy 15 dniach to cała uczciwa precyzja, na jaką go stać. Może powiedzieć szefowi: „zwykle około pół godziny, w typowy dzień gdzieś między 27 a 41”, co jest dużo bardziej przydatne niż 75 Janusza.

Mediany 200 000 prób bootstrap z 15 dojazdów

26 min0,4%
27 min2,1%
28 min6,2%
29 min12,5%
30 min18,4%
31 min20,9%
33 min18,3%
35 min12,4%
38 min6,3%
41 min2,1%
47 min0,4%
Udział prób z każdą medianą. Środkowe 95% sięga od 27 do 41 minut: to 95% przedział bootstrap.

Czy zgadza się ze wzorem?

Dla średniej, gdzie wzór istnieje, możemy sprawdzić. Bootstrap daje 95% przedział od 30,1 do 43,9 minuty. Zwykły wzór, średnia plus minus około dwóch błędów standardowych z rozkładu t (lekcja 14), daje 28,5 do 44,2. Blisko, a przedział bootstrap jest lekko przekrzywiony, za skośnością danych. Bootstrapowe oszacowanie błędu standardowego (3,56) też jest blisko wzorowego (3,67). Gdy obie metody są dostępne, zwykle się zgadzają; wartość bootstrapu polega na tym, że działa dalej tam, gdzie wzór się kończy.

Kiedy zawodzi

Spróbuj sam

Właścicielka kawiarni zapisała liczbę klientów z 30 dni i chce 95% przedziału dla 90. percentyla (ruchliwego dnia). Robi 10 000 losowań bootstrap i widzi, że 90. percentyl prób w środkowych 95% mieści się między 61 a 78 klientami.

1. Co powinna wywnioskować? 2. Dlaczego bootstrap byłby słabym narzędziem dla najbardziej ruchliwego dnia, jaki kiedykolwiek ją czeka?

Pokaż odpowiedź

1. Typowy ruchliwy dzień (90. percentyl) to prawdopodobnie gdzieś między 61 a 78 klientów; na taki zakres warto planować obsadę. Przedział jest szeroki, bo w 30 dniach są tylko trzy dni powyżej 90. percentyla.

2. Bootstrap nie wytworzy dnia bardziej ruchliwego niż najbardziej ruchliwy z jej 30 dni, więc nic nie mówi o rzadkich, skrajnych dniach. Do tego potrzebuje dłuższego zapisu albo modelu ogona.

Słowa, których używa wykładowca

Wy­kła­dow­ca mówiTo znaczy
Bo­ot­strap (metoda sa­mo­wspor­na)Sza­co­wa­nie zmien­no­ści wyniku przez wie­lo­krot­ne lo­so­wa­nie z danych
Lo­so­wa­nie ze zwra­ca­niemLo­so­wa­nie war­to­ści i od­kła­da­nie każdej z po­wro­tem, żeby mogła wypaść znowu
Próba bo­ot­stra­po­waJedna nowa próba tej samej wiel­ko­ści wy­lo­so­wa­na z twoich danych
Rozkład bo­ot­stra­po­wyRozrzut wyniku we wszyst­kich lo­so­wa­niach
Prze­dział per­cen­ty­lo­wyŚrod­ko­we 95% roz­kła­du bo­ot­stra­po­we­go, używane jako 95% prze­dział ufności
Bo­ot­stra­po­wy błąd stan­dar­do­wyOd­chy­le­nie stan­dar­do­we roz­kła­du bo­ot­stra­po­we­go
Bo­ot­strap blokowyWersja, która losuje serie ko­lej­nych war­to­ści, dla danych w czasie
Nie­pa­ra­me­trycz­nyNie­za­kła­da­ją­cy kon­kret­ne­go kształ­tu danych, na przy­kład krzywej dzwo­no­wej

Trzy rzeczy do zapamiętania

Część kursu Statystyka od zera, darmowego kursu dla początkujących od WrongStat. Nie zastąpi wykładowcy, ale mamy nadzieję, że będzie dobrym tłumaczem.