Czy przedłużona gwarancja się opłaca? Ubezpieczenie tostera ciotki Haliny za 60 zł
W skrócie: przedłużona gwarancja jest warta swojej ceny tylko wtedy, gdy szansa awarii razy koszt naprawy przekracza cenę. Dla tostera za 160 zł z 7% szansą awarii w dwóch dodatkowych latach oczekiwana wypłata to około 11,20 zł, wobec ceny 60 zł. Różnica to zysk sklepu. Ubezpieczenie ma sens, gdy strata naprawdę by cię zabolała, jak dom albo zdrowie. Przy rzeczach, które możesz bez kłopotu wymienić, zwykle lepiej być swoim własnym ubezpieczycielem.
Ciotka Halina, siostra Grażyny, kupiła toster za 160 zł. Przy kasie młody człowiek, pan Darek, z identyfikatorem „Specjalista ds. Ochrony Klienta”, zapytał, czy życzy sobie trzyletni Plan Spokoju Ducha za 60 zł.
Halina zapytała, co obejmuje. Pan Darek powiedział, że wszystko. Halina zapytała, czy obejmuje zepsucie się tostera. Pan Darek sprawdził i powiedział, że obejmuje zepsucie się tostera, chyba że zepsucie spowodował chleb, okruchy, prąd, użytkowanie albo toster. Halina zapytała, co zostaje. Pan Darek powiedział: „Spokój ducha”.
Ile jest warta gwarancja
Pierwszy rok i tak obejmuje gwarancja producenta, więc plan naprawdę obejmuje rok drugi i trzeci. Powiedzmy, że szansa awarii takiego tostera w tych dwóch latach wynosi 7%, a awaria oznacza nowy toster za 160 zł.
- Oczekiwana wypłata: 7% × 160 zł = 11,20 zł.
- Cena planu: 60 zł.
- Średnio każdy sprzedany plan przenosi około 49 zł od klienta do sklepu.
To wartość oczekiwana gwarancji: średnia wypłata wśród wszystkich, którzy ją kupują. Większość płaci 60 zł i nie dostaje nic, kilka osób dostaje toster za 160 zł, a sklep zatrzymuje różnicę. Dlatego człowiek przy kasie nazywa się Specjalistą ds. Ochrony Klienta, a nie Specjalistą ds. Naprawy Tosterów.
Gwarancja na toster: cena i średnia wypłata
Dlaczego to wygląda na dobry interes
Przy kasie awaria wydaje się wyrazista: wyobrażasz sobie, jak toster umiera w poniedziałek rano. Szansa, 7%, wydaje się mała, ale jakoś obecna, a 60 zł wydaje się drobne przy zakupie za 160 zł. Nie wyobrażasz sobie pozostałych 93 osób, które zapłaciły 60 zł i których tostery dalej opiekały. Częstość bazowa awarii to sedno sprawy i to jedyna liczba, której sklep nie podaje.
Kiedy ubezpieczenie ma sens
Ubezpieczenie zawsze kosztuje średnio więcej, niż wypłaca; dzięki temu ubezpieczyciele istnieją. Mimo to warto je kupić, gdy stratę byłoby trudno przetrwać: spalony dom, poważna choroba, wypadek samochodowy, w którym ktoś ucierpi. Płacisz trochę ponad średnią, żeby uniknąć katastrofy, której nie udźwigniesz.
Toster to nie to. Dla większości ludzi to samo dotyczy telefonu, czajnika czy odkurzacza. Jeśli możesz wymienić rzecz bez prawdziwych wyrzeczeń, lepiej odłożyć te 60 zł. Rób tak przy każdym urządzeniu, a zbudujesz własny fundusz gwarancyjny, który zatrzymuje zysk.
Jak w minutę sprawdzić każdą gwarancję
1. Oszacuj szansę awarii. Poszukaj danych o niezawodności albo opinii; dla większości małego AGD w drugim i trzecim roku jest niska.
2. Pomnóż przez koszt naprawy. Szansa × koszt naprawy albo wymiany = ile gwarancja jest warta średnio.
3. Porównaj z ceną, a potem zapytaj, czy przetrwasz stratę. Jeśli cena jest dużo wyższa, a strata do udźwignięcia, podziękuj. Przeczytaj wyłączenia, zwłaszcza wszystko, co spowodował chleb.
Gdzie to kosztuje pieniądze
Produkty inwestycyjne sprzedawane z „ochroną” albo „gwarancją” często mają ten sam kształt: opłatę, która jest średnio wyższa niż to, co gwarancja wypłaca. Czasem ochrona jest tego warta, bo strata byłaby dla ciebie katastrofą; często to spokój ducha w wysokiej cenie. Zapytaj, ile gwarancja jest warta średnio i czy udźwignąłbyś stratę bez niej.
Morał
Halina odmówiła. Pan Darek wyglądał na urażonego i zapytał, czy życzy sobie Plan Spokoju Ducha dla paragonu. Tego też odmówiła. Toster jest teraz w czwartym roku i działa idealnie, poza niedzielami, kiedy przypala jedną stronę każdej kromki. Halina przejrzała warunki gwarancji na stronie sklepu. „Nierównomierne przypiekanie” jest wyłączone, razem z chlebem, okruchami, prądem, użytkowaniem i niedzielami.
Szansa awarii 7% i ceny są przykładowe; dla konkretnego produktu sprawdź prawdziwe dane o niezawodności. Treść edukacyjna, a nie porada finansowa.